Uitzending Zorg.nu over de gevolgen van HELLP en/of pre-eclampsie op de lange termijn

Uitzending Zorg.nu over de gevolgen van HELLP en/of pre-eclampsie op de lange termijn

28 maart zond AVROTROS een item uit over hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap en over de gevolgen hiervan op langere termijn. Bij 15% van de zwangerschappen komt een hoge bloeddruk voor, waarvan 2% overgaat in zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie en/of HELLP). Dit geeft een 2-5 keer zo grote kans op hart- en vaatziekten op de langere termijn. Ontstaat de zwangerschapsvergiftiging voor de 34 weken van je zwangerschap, dan is die kans zelfs 7-8 keer zo groot.

Follow-up poli

Het Erasmus MC in Rotterdam heeft voor deze vrouwen een speciale poli: de Follow up Pre-eclampsie (FUPEC) Polikliniek, waar gynaecoloog dr. Duvenkot samen met internist dr. Roeters van Lennep vrouwen opvolgen die ernstige pre-eclampsie en/of HELLP hebben gehad. Ze zien deze vrouwen 6 weken na de bevalling, daarna na 3 maanden, na 1 jaar en vervolgens elke 2 jaar. Ook in het Transmuraal vrouwen dagcentrum van het Maastricht UMC+ wordt deze follow-up geboden. Andere academische ziekenhuizen bieden een vergelijkbare follow-up.

In deze follow-up wordt de conditie van hart en bloedvaten in de gaten gehouden en worden hart- en vaatziekten opgespoord proberen ze deze te voorkomen. Bij elke afspraak worden je bloedwaarden gecontroleerd die te maken hebben met hart- en vaatziekten, zoals je cholesterol, vitamine D gehalte en bloedsuiker, wordt je bloeddruk gemeten, naar je gewicht gekeken en gekeken naar eiwitten in je urine.

Waarom is er zo weinig en vaak zelfs geen enkele nazorg?

Deze vraag werd gesteld aan dr. Duvenkot van het Erasmus MC. Voor een deel komt dit doordat gynaecologen nog niet zo goed weten wat de gevolgen van zwangerschapsvergiftiging op de langere termijn zijn. Maar ook beschouwen zij dit vaak als “niet hun zorg”, aangezien hart- en vaatziekten meer in het werkgebied van de internist liggen.

Eigenlijk zouden gynaecologen zich deze nazorg veel meer moeten aantrekken, want nu worden vrouwen ontslagen uit het ziekenhuis en voelen zij zich “losgelaten”. Ze zien geen gynaecoloog meer en zijn nu “beter”, terwijl ze nog steeds veel restklachten ervaren.

Voor welke vrouwen is de follow-up bedoeld?

Deze speciale poli is vooral bedoeld voor vrouwen die:

  • een extreem hoge bloeddruk hebben gehad; 160/110 en hoger,
  • bloedafwijkingen hebben gehad in het lab onderzoek,
  • een extreem klein (dysmatuur) kind hebben gekregen, en/of
  • veel te vroeg zijn bevallen; voor de 34 zwangerschapsweken.

Deze vrouwen die ernstige pre-eclampsie en/of HELLP hebben gehad, hebben meer dan 7-8 keer meer kans op hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Heb je ernstige pre-eclampsie en/of HELLP gehad en wil je aan dit follow-up traject meedoen? Vraag dan je huisarts om een verwijzing. Voldoe je niet aan deze punten, dan is het toch zinvol om naar je huisarts te gaan en te proberen in een cardiovasculair risicoprogramma te komen en regelmatig je cholesterol te laten prikken en je bloeddruk te laten meten. Daarnaast is het goed om je leefstijl aan te passen en te zorgen dat je voldoende beweegt, niet te dik wordt en probeert zo veel mogelijk te bewegen.

Vermoed wordt dat hartfalen al tijdens de zwangerschap begint

Dr. Spaanderman van het Maastrucht UMC+ verteld dat zij vermoeden dat hartfalen bij vrouwen die pre-eclampsie en/of HELLP doormaken, al tijdens de zwangerschap begint. Dus dat hart- en vaatziekten geen gevolg zijn van het doormaken van zwangerschapsvergiftiging, maar dat pre-eclampsie en/of HELLP juist een gevolg zijn van iets wat al aanwezig was. “Bij vrouwen met zwangerschapsvergiftiging zien we dat het hart gemiddeld 100 gram zwaarder wordt. Dat is bijna een verdubbeling van het gewicht ten opzichte van vrouwen die een normale zwangerschap doormaken, dan is het zo’n 20 gram. Bij een deel van deze vrouwen verdwijnt dat niet meer; 40% heeft een jaar na hun bevalling nog steeds een vergroot hart.”

Waarom is er zo weinig over deze gevolgen bekend?

Dit komt gewoonweg doordat er zo weinig over onderzocht is. Er is altijd veel onderzoek gedaan bij mannen. Bij hen zijn de verschijnselen over het algemeen altijd hetzelfde. Bij vrouwen zijn de verschijnselen van hart- en vaatziekten diverser en anders dan bij mannen. Niet alleen uit bijvoorbeeld hartfalen zich bij vrouwen anders dan bij mannen, ook de afwijkingen in het lichaam die de ziektebeelden veroorzaken zijn bij hen anders. “Eigenlijk is het bij vrouwen een andere kwaal, met een ander beeld en andere klachten, waardoor we het minder goed herkennen” vertelt dr. Spaanderman. Pas sinds een aantal jaren wordt hier specifiek onderzoek naar gedaan.

Kan je zelf iets doen om het risico op hartfalen te verkleinen?

Leef zo gezond mogelijk, beperk de hoeveelheid suikers die je eet, word niet te zwaar en zorg dat je genoeg beweging krijgt, met name cardio fitness. Laat bovendien regelmatig je bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol controleren.

Dr. Spaanderman: “Een gezonde levensstijl helpt, maar het feit dat je dit probleem hebt gehad, wil eigenlijk zeggen dat er iets onder ligt wat je kwetsbaarder maakt. Dus het risico zo laag krijgen als bij iemand die probleemloos door haar zwangerschap is gelopen is niet echt haalbaar. Soms heb je gewoon pech.”

Wil je de hele uitzending terugzien? Kijk dan op de site van AVROTROS: Hoge bloeddruk tijdens zwangerschap

Hanneke

Hanneke

Hanneke is moeder van twee jongens (32 en 36 weken, beiden te vroeg geboren vanwege pre-eclampsie), grafisch ontwerper en eigenaar van ontwerpbureau Tangram Studio. Zij is een van de oprichters van Kleine Kanjers en gaf het Babyboek voor Prematuren, de mijlpaalkaarten voor prematuren en Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling uit.

Hersenen van prematuur geboren baby’s reageren anders op aanraking

Hersenen van prematuur geboren baby’s reageren anders op aanraking

​In de laatste drie maanden van de zwangerschap doet een ongeboren baby een heleboel indrukken op. De baarmoeder is een wereld vol geluiden, bewegingen en aanrakingen. Deze ervaringen bereiden de baby voor op de nieuwe wereld die hij binnenstapt als hij geboren wordt. Deze voorbereiding is net zo belangrijk wanneer een baby te vroeg geboren wordt. De zintuigen van de nog niet volgroeide premature baby hebben tijd nodig om zich te ontwikkelen.

In de baarmoeder ervaart de baby continue taststimulansen over heel zijn lichaam wanneer hij zelf en zijn moeder actief zijn. Premature baby’s hebben een heel delicaat huidje en zijn erg gevoelig voor aanraking. Wetenschappers hebben onderzocht hoe de hersenen van prematuur geboren baby’s reageren op zachte aanraking en ontdekten dat de ervaringen die ze hebben opgedaan voor en na hun geboorte, van invloed is op de manier waarop zij op aanraking reageren.

Hersenen van prematuur geboren baby’s reageren blijkbaar anders op aanraking dan die van à terme geboren baby’s. Dit verschil zou te maken kunnen hebben met de manier waarop hun hersenen verder groeien en zich ontwikkelen. Artsen vermoeden dat dit een verklaring kan zijn voor het feit dat prematuur geboren baby’s ook wanneer ze eindelijk thuis zijn vaak nog anders op aanraking reageren dan à terme geboren baby’s. De volgende stap is om uit te zoeken of dit ook gevolgen heeft op de langere termijn.

Buidelen is bevorderlijk voor een goede ontwikkeling van de hersenen

De ervaring van aanraking is het begin van de ontwikkeling van de menselijke communicatie. Er wordt vermoed dat een vroeggeboorte dit proces onderbreekt. Door zo veel mogelijk te buidelen, help je je baby om dit proces alsnog zo goed mogelijk door te maken.

In Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling vind je meer informatie over de verschillende ontwikkelstadia van je prematuur geboren baby. Door teveel prikkels te vermijden en te zorgen voor ervaringen die passen bij elke ontwikkelingsfase, kun je hem zo goed mogelijk ondersteunen bij zijn ontwikkeling.


Hanneke

Hanneke

Hanneke is moeder van twee jongens (32 en 36 weken, beiden te vroeg geboren vanwege pre-eclampsie), grafisch ontwerper en eigenaar van ontwerpbureau Tangram Studio. Zij is een van de oprichters van Kleine Kanjers en gaf het Babyboek voor Prematuren, de mijlpaalkaarten voor prematuren en Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling uit.

Lotgenotendag Pre-eclampsie en HELLP-syndroom

Lotgenotendag Pre-eclampsie en HELLP-syndroom

Vandaag waren we in Maastricht op de Lotgenotendag Pre-eclampsie en HELLP-syndroom, georganiseerd door Hart voor Hellp en het Transmuraal vrouwen dagcentrum van het Maastricht UMC+. Prof. dr. Spaanderman sprak over de Preconceptionele vasculaire screening en over de lichamelijke, psychische en cognitieve gevolgen van (pre-)eclampsie en/of HELLP-syndroom, en nam uitgebreid de tijd om de vele vragen uit de zaal te beantwoorden. Psycholoog prof. dr. Ponds lichtte toe wat de cognitieve gevolgen van pre-eclampsie en HELLP op de korte termijn zijn en waardoor deze waarschijnlijk worden veroorzaakt, want hierover tasten we nog steeds grotendeels in het duister.

Verpleegkundige Nathalie Vertommen vertelde over het sociaal en maatschappelijk nazorgtraject dat momenteel loopt in het Maastricht UMC+. Dr. Ghossein hield eerst een presentatie over de verschillende onderzoeken die momenteel lopen, zoals de Preconceptionele vasculaire screening en het Queen of Hearts onderzoek. De screening is erop gericht om risicofactoren te achterhalen en om te berekenen wat de kans is op herhaling van pre-eclampsie en/of HELLP. Het Queen of Hearts onderzoek is een wetenschappelijk onderzoek dat is gericht op een risico-inschatting voor hart- en vaatziekten na het doormaken van pre-eclampsie en/of HELLP. De presentatie werd afgesloten door een discussie waarin vaders aan het woord waren over hoe zij de ziekte van hun vrouw hadden beleefd. Leuk was dat hierbij zowel hele jonge vaders aan het woord waren als vaders van kinderen van ruim 20 jaar. Gelukkig is er, hoewel er nog steeds veel onbekend is, inmiddels veel veranderd in de zorg rondom pre-eclampsie en HELLP.

Een aantal maanden geleden werd er door vele vrouwen een enquete ingevuld over de gevolgen van (pre-)eclampsie en/of HELLP-syndroom. Er is een naslagbrochure gemaakt, waarin je een deel van de resultaten hiervan vindt. Ook worden hierin kort bovengenoemde onderzoeken toegelicht. De naslagbrochure werd uitgedeeld tijdens de lotgenotendag, maar is ook online in te zien.

Deze dag was zeer voor herhaling vatbaar, erg leerzaam en inspirerend!

Hanneke

Hanneke

Hanneke is moeder van twee jongens (32 en 36 weken, beiden te vroeg geboren vanwege pre-eclampsie), grafisch ontwerper en eigenaar van ontwerpbureau Tangram Studio. Zij is een van de oprichters van Kleine Kanjers en gaf het Babyboek voor Prematuren, de mijlpaalkaarten voor prematuren en Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling uit.

Kolven voor je prematuur

Kolven voor je prematuur

Vanmorgen kwam ik een artikel tegen van Ouders van Nu: Tips om ontspannen te kolven. Even dacht ik, leuk om te delen op de Kleine Kanjers Facebook pagina. Maar toen ik er over nadacht, besefte ik dat onze meeste lezers deze algemene tips wel kennen. Want wie weet er meer van de ins en outs van kolven dan de moeder van een prematuur geboren baby? Voor mij is het inmiddels alweer acht jaar geleden. Een paar weken terug was mijn oudste jarig en rond de dag waarop ik dit schrijf, mocht ik hem acht jaar geleden bijna mee naar huis nemen. Full time kolven was toen inmiddels dagelijkse en nachtelijke routine en zou dat nog een paar maanden blijven.

Ontspannen kolven klinkt geweldig! Maar dit wordt een blog over kolven terwijl je baby in het ziekenhuis ligt en je ervoor moet zorgen dat je productie op peil blijft in een stressvolle situatie, soms met andere moeders op een kamer, terwijl je zelf misschien nog herstellende bent van ziekte of complicaties. Dit is niet makkelijk en gaat niet vanzelf. Hieronder een aantal dingen die mij destijds hebben geholpen de borstvoeding op gang te brengen en te houden.

Zo veel mogelijk buidelen

Buidelen is goed voor jou en goed voor je baby. Hierover hebben we al veel geschreven, maar lees bijvoorbeeld dit blog eens over waarom buidelen zelfs als medicijn kan worden beschouwd. Door te buidelen maakt je lichaam oxytocine aan. Dit wordt ook wel het “knuffelhormoon” genoemd. Door de aanmaak van dit hormoon raak je gehecht aan je baby, maar het zorgt er ook voor dat je borstvoeding op gang komt. Je kunt de werking soms letterlijk voelen: wanneer je je baby op je borst krijgt of misschien zelfs als wanneer je hem alleen al hoort huilen, kunnen je tepels beginnen te prikken en gaat de melk soms spontaan stromen. Door veel te buidelen maakt je lichaam steeds meer oxytocine aan, wat een gunstig effect heeft op de kans van slagen van borstvoeding.

Oxytocine is bovendien een tegenhanger van cortisol, een stresshormoon. Zoals je misschien al verwacht, is stress juist niet bevorderlijk bij het kolven. Wanneer het toch al niet vanzelf gaat, is cortisol het laatste wat je kunt gebruiken. Het zorgt ervoor dat je lichaam in de “vecht of vlucht-stand” gaat. Huid op huid contact met je baby zorgt voor een diepe ontspanning en de aanmaak van oxytocine zorgt voor een afbraak van cortisol. Eén plus één is twee.

Kijken naar een foto van je baby

Heel mooi allemaal, maar wat als je nog niet kunt buidelen? Bijvoorbeeld doordat je zelf ziek bent of doordat je baby niet stabiel genoeg is? Wanneer je baby in de couveuse ligt en jij hem niet vast kunt houden, of zelfs op een andere afdeling of verdieping ligt, gaat kolven niet vanzelf. Je hebt net te horen gekregen dat jouw melk de beste voeding is voor je baby, dus je wilt niets liever dan dit voor hem doen. Maar daar lig je dan met je pas bevallen lichaam, zonder baby en met een pomp naast je bed die ervoor moet zorgen dat er twee kleine flesjes gevuld worden. Het is dan fijn als iemand, bijvoorbeeld een verpleegkundige of je partner, je een foto kan brengen van je kindje. Wanneer je hier onder het kolven naar kijkt, zal de melk meestal makkelijker toeschieten.

Elke twee uur kolven

Door elke twee uur te kolven, zorg je ervoor dat de productie goed op gang komt en blijft. Een a terme baby drinkt ook ongeveer elke twee uur aan de borst (nou ja dat zeggen ze, elke baby is natuurlijk weer anders) en dat is niet voor niets. Het is een hele opgave, vooral als je ook ‘s nachts kolft. Doe dit liefst minstens een keer per nacht, maar vergeet niet dat ook rust goed is voor je melkproductie.

Kolven op de lichtste stand waarbij nog wel melk komt

Wanneer je baby veel te vroeg is geboren, of wanneer je bijvoorbeeld erg ziek bent (geweest) of een keizersnede hebt gehad, komt de borstvoeding niet altijd vanzelf op gang. Misschien heb je de neiging om de kolf op de hardste stand te zetten, omdat het niet zo goed lukt en je zo vreselijk graag wilt dat dat flesje gevuld wordt. Doe dit alsjeblieft niet, want hiermee maak je je tepels kapot en raak je nog verder van huis. Veel beter is het om, als je dit op kunt brengen, nog wat vaker te gaan kolven (om het uur in plaats van om de twee uur en sla nu zeker de nacht liever niet over), maar wel op de lichtste stand waarop er nog melk komt. Deze manier is vriendelijker voor je tepels. Wanneer je de kolf steeds op de zwaarste stand zet, kan je last krijgen van hevige pijn en kapotte tepels, waardoor de melk minder makkelijk of misschien zelf wel niet meer toeschiet.

Als het kan, kolven met je baby vlakbij je

Wanneer je baby stabieler en/of ouder is en het mogelijk is, helpt het om te kolven wanneer je naast zijn couveuse of bedje zit. Nog mooier is als je kunt kolven tijdens het buidelen of wanneer je baby aan je andere borst drinkt. Dit werkt twee kanten op: het kolven helpt je baby te drinken want door te kolven zal de melk vanzelf gaan stromen, en doordat je baby zo dichtbij is en voor een toeschietreflex zorgt, gaat het kolven makkelijker.

Als het niet lukt…

Wees niet ontmoedigd wanneer het jou niet lukt. Borstvoeding geven aan een prematuur kan zwaar zijn en gaat bijna nooit vanzelf. Wanneer je ziek bent (geweest), verzwakt door de bevalling, veel zorgen hebt of overweldigd door de achtbaan waarin je terecht bent gekomen, kan kolven gewoon even teveel zijn om er bij te hebben.

Je bent nu misschien wel kwetsbaarder dan je ooit bent geweest en het kan voelen alsof het geven van jouw melk het enige is wat je op dit moment voor je baby kunt doen. Wanneer het niet vanzelf gaat, vraag dan hulp aan een lactatiekundige in het ziekenhuis of iemand van Borstvoeding Natuurlijk of La Leche League. Maar vergeet niet dat niet jouw melk, maar jij het allerbelangrijkste bent voor je baby! Wanneer jij goed voor jezelf zorgt, kan je er beter voor je baby zijn en deze periode beter volhouden.

Hanneke

Hanneke

Hanneke is moeder van twee jongens (32 en 36 weken, beiden te vroeg geboren vanwege pre-eclampsie), grafisch ontwerper en eigenaar van ontwerpbureau Tangram Studio. Zij is een van de oprichters van Kleine Kanjers en gaf het Babyboek voor Prematuren, de mijlpaalkaarten voor prematuren en Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling uit.

Verander je profielfoto op Wereld Prematurendag op 17 november!

Verander je profielfoto op Wereld Prematurendag op 17 november!

1 op de 10 baby’s in ons land wordt te vroeg geboren, voor 37 weken zwangerschap. Dat zijn meer dan 15.000 kinderen per jaar! In plaats van een mooie babytijd op een roze wolk, betekent dit een achtbaan en een onzeker stressvol begin. De kracht die deze kleine baby’s tonen door zich buiten de buik van hun moeder verder te ontwikkelen en verder te groeien, is pas SuperPower!

Op Wereld Prematurendag (17 november) en in de Week van het Couveusekind die hieraan voorafgaat, willen we met zijn allen aandacht voor vragen voor de grote impact die een vroeggeboorte heeft. Samen met Stichting Earlybirds Fotografie, Luflie prematuur kleding, Stichting Prilleven, Vereniging Ouders van Couveusekinderen en Hart voor HELLP.

Allemaal veranderen wij onze profielfoto en we hopen dat jij ook meedoet. Hoe? Door het plaatje naar je keuze op te slaan en als profielfoto te uploaden op alle social media platformen waarop je actief bent.

Alle bestaande plaatjes vind je hier onder, via de puntjes of de pijltjes kan je bladeren. Wil je ook meedoen maar staat er geen geschikt plaatje bij? Ga gerust je gang en pas er zelf een aan!

Hanneke

Hanneke

Hanneke is moeder van twee jongens (32 en 36 weken, beiden te vroeg geboren vanwege pre-eclampsie), grafisch ontwerper en eigenaar van ontwerpbureau Tangram Studio. Zij is een van de oprichters van Kleine Kanjers en gaf het Babyboek voor Prematuren, de mijlpaalkaarten voor prematuren en Zorgen voor je baby op de couveuseafdeling uit.